Li ser Zewaca bi zor agahiyn gist

Zewaca bi zor çiye?

Zewaca bi zorê ewe, wexta bav, dayîk an jî malbata te biryar bidin tuyê bi kêre bizewicê, an jî tū qet nexwaze bi zewice an jî tū nexwaze bi mirovekî kū ji tere hatî didin re bizewice. Di zewaca zorêde kes li xwesteka te napirse, ma gelo tu dixwazê bizewicê an jî tū ji kîjan merovIî hez dike

Zewaca bi zorê ewe, kū tū naxwaze bizewice, te razîbuna xwe ne dabe, li te zext werne kirin ū tū zorê li ser xwe his bike.

Mafê te heye, kū tū biserxwe qerar bide kū tê zewicê ū bi teybet bi kêre bi zewicê. Pewiste kū di nava hezkirin ū zewacê de zext ū zor nebin! Tū eleqê zewaca bi zor bi olê re nîne!

Eger tū bi dilêxwe ne zewice, heye kū malbata te zext li ser te bike. Malbata te wê bike kū tū bi zewicê. Şekil van zextan cūdeye, di navan van de ev hene:

  • Dayik ū bav, xūş ū bra an jî mirovên dî ji malbatê sucdar dikin, kū te şeref/namus wan lewitand
  • Şantaj (xeydî, bi hevre xeber nedan, qedexekirina derketina derve, qedexekirina qontaxê, nedana peran)
  • Gotina sixêfan (xeberên ne baş) (tū qahbî, tū orispiyî)
  • Tehdîtên, kū te bibin welatê dayik ū bavê te
  • Zexta fizîkî ū/an jî cinsî (tehdîta lêdanê, lêdan)

Zewaca bi zor an jî zewaca aranje (bi biryar)?

tl_files/zwangsheirat/images/klein/zervas_150.jpgNaskirina ferqa zewaca bi zor ū zewaca aranjekirî her tū ne hesaniye. Noqte ke ji bona naskirina ferqa navbera van de ewe, kū gelo zext li ser te têne kirin ū kū mafê te heye kū tū bê ‚na’. Zewaca bi zor hingî li holêye, gava tū vî tiştî weke zextekî his bike. Yanî her kes bixwe qerar dide, kū kengî di duruma wan de zewaca bi zor li holêye.

Bi vê awayê, tiştekî kū di nerîna dayik ū bavê te de „zexteke pir nerm“ be, kare li gor te zext an jî zor be. Hinek qîz ū kur hene, kū qebūl dikin, kū dayik ū bavê wan ji wan re jinê an jî mêr bibînin. Lê bes qerara dawî ya waye. Di zewaca bi zor de zewac li dijî biryara būk an jî zava tê girtin. Zextên dijwar têne bi karkirin ū neqebulkirin karê encamên pir xerab bi xwer bine.

Çi ji min dibe?

Sinyalan cidî bigre! Gelek caran wusaye, kū planên zewacê têne îlankirin. Berî kū ev plan werne bikaranîn, tū karê alîkariya me bistîne!

Tiştin tuhaf (ne normal) li hwirdorê te çê dibin ū tū nizanê kū tū kîjan awayi reaksion bide. Dayik ū bav ū merovên din ji malbata te îda gelek caran xeberên xweş, mina „Elîf´a me î bicūk êdî būye jin, ū hê bêhtir xweşik ū gihayî būye.“ dibejin te. An jî ev tişt dibe: berî tahtîla havînê pir tişt ji tere tene kirîn ū dayik ū bavê te dixwazin bi tere biçin welatê we.

Sedemên kū dayik ū bav hilbijaritina merekî ji qîza xwere ji xwere ji xwere wek maf ū gorev dibînin gelekin.

Fikir ū ramanên dayîk ū bavan li ser daxwaziya zewancandina zarokên wan bi merovekî ew dixwazin cūdene.

Carna dayik ū bav ji wendakirina namusê ditirsin. Dema çaxê zewaca geçê hat, lê bes ew nexwaze bikeve hevaltike cinsî cidî (an jî zewac) an jî hevalê wê hebe, yekî kū dayik ū bav qebūl nakin, malbat ji wendakirina kecikbūna qîza xwe ditirsin.

Carna mesele ewe kū, dayik ū bav ditirsin kū qîza wan li hemberê wan bê hūrmet bibe; ew dixwazin kū tesîra wan li ser qîza wan berdewam bike. Dema kū qîza wan bi zilamekî xerîb an jî yekî ji kultureke din ū oleke din hevaltî (dostanî) bike, ew ditirsin, kū ji ber vê tesîreke ne baş li ser qîza wan çebe ū bikeve nava kultura rojavayê.

tl_files/zwangsheirat/images/klein/u7_150.jpgBi zewaceke bi lez ew dixwazin kū qîz hūrmetê ji bona otorîta bav bigre ū her weha bi kultura xwe ve girêdin. Daxwazî ewe kū qîz bi rêya zewaceke zu dîse werê ser rêya rast.

Lê bes belkî fikir ū ramanên te li ser jîyana te cūdene. Belkî tū dixwaze bizewice, lê belkî ne vê demê ū ne bi zilamekî re, kū tū nas nake ū jê hez nake!

Kaosa hîsan

Dayika te gelek caran ji tere pir mūhîme. Dema qerarên girande ew ji bona alîkare, dikete navbera te ū bavê te de. Car carna te ji bavê te parêz dikir ū bi vê sêdemê tiştne te ji bavê tere ne digot, yanî dihiland.

Heye kū tū neha li dijî dayika xwe bi hêrs be, ji ber kū bavê te bi şahî îlan dike, kū ji tere mêrekî kū pewiste tū pêre bi zewicê dîtiye – ū dayika te xwe paşve kişandiye an jî li lêhê te mūdahale nake, bê çare maye.

tl_files/zwangsheirat/images/klein/infos_02.jpgDayike te dibeje, kū dayik ū bav her tūm ya herî baş dixwazin. Ū kū normale kū ew mêrekî ji bona te re bihilbijêrin. Belkî dayika te nikare an jî naxwaze te fêhm bike, te cidî nagire. Ji bona dayika te ramanên ferdê malbatê ū cîranan pir giringe, lê bes di vê rewşêde bendewariya te ew bū, kū dayika te ji tere alîkar be.

Ji bedêla wê de tū hîş dike, kū tū ji aliyê dayik ū bavê di bin zext deyî. Dixwazin te bizewicenin ū vêya hane dixwazin bi rêya cezayên mina xeydê, xeberên ne baş (sixêf), lêdan an jî tehdîtê bi kar bînin.

Tū hîs dike, kū

  • ji bona têkilahiyê dereng bū, kes êdî hew karê ji minre bibe alîkar. Çare nîne
  • tū fedî dike, kū tiştek wūsa dibe, kū dayik ū bavê te, ê kū baweriya te bi wan hebū, tiştek wusa bi te dikin
  • tū dixwazê vêya hanê jibîr bike ū êdî hew li ser bifikire
  • tū li töre xwe xayîn dibe. Tū naxweze, kū merov li ser dayik ū bavê te ne baş xeber bidin
  • tū ji malbata, kū tū hes jê dike, te red dike. Tū naxwaze li derveyi malbatê bimîne. Tū dixwaze kū tū jiyana xwe weke berê berdewam bike
  • tū tenê bimîne
  • tū bê ceger bimîne ū tū nikaribe vê qahrê bikşîne
  • kes guh nade „na“ ya te ū hūrmetê nîsanî te nake

„Xema min bū, kū dayik ū bavê min qeherîn an jî merov li ser min xeber bidin. Lêbelê min zanîbū, kū pewiste kū ez egoist (ezperest) bim, ji bona kū ez dilxweş bibim. Ne pewist bū, kū ez dayik ū bavê an jî wî dilxweş bikim.“ (ji: ´Zur Heirat gedrängt’, peyam ji Behare, 22 salî, bî, di: „Zwangsheirat. Lebenslänglich für die Ehre“, Terre des Femmes e. V., 2006)

Ne mafê ti meroviye, kū te bi zor bizewicenin! Mafê te ye kū ti serbixwe bîyarî bide kū tū dixwaze bizewicê ū bi kîjan mirovî re bizewicê! Zewaca bi zext ū zorê di hemū olade qedexeye!

Encamên zewaca bi zor

Belkî plan ū ramanên te ji bona peşeroja te hene, ê kū tū nikaribe di zewaca bi zorde bijî. Mesele dibistan ū meslek ji tere giringin. Çê dibe kū piştî zewaca te ji te werê xwestin kū dev her tiştî berdê. Encama vê ewe, kū îmkanê te ji bona karê kî, kū tū bê pere bi dest bixe, kêm dibin. Ji bêr vê tū zêde mecbūrî zilamê xwe ū malbata wî dibe.

tl_files/zwangsheirat/images/klein/infos_01.jpgBelkî tū fikire, kū tū dūv zewaca xwe re tê malake xwe gire. Tū hêvî dike, kū tū qanūn ū qaîdên malbate xwe azad bibe. Belkî jî berî daweta/zewaca te pir soz ji tere dane. Lêbelê pir caran tū mecburî rêzik ū daxwaziyên nū bîne cîh. Heye kū li gorî daxwaziya zilamê xwe ū malbata wî mala xwe barke bajar an jî cîhekî din. Bendewaiya wan ewe kū ji xebera wan dernekeve ū di bin emirên wan de be. Heye kū êdi tū nikaribe hevalên xwe bibîne ū tū nikaribe ji mal derkeve derve. Pewiste kū mezinkirin ū edebiyata zarokên te ji merovne din werê bikaranîn

Dema kū tū zewicî, heye kū ji te tê werê xwestin, kū tū ji zilamê xwe re ji bona razandinê (seksuel) amade be. Gava tū nikaribe an jî nexwaze, ji ber kū tū jê hes nake, heye kū ew bixwaze vêna hanê bi zext ū zor bikar bine. Heye kū encamên vî tişti ji bona te pir giran bin. Herweha heye kū tū nikaribe tirsa her roj ya ji mecbūrbūna razandina bi wîre ū lêdanê hilgire.

Heye kū di encamde tū dilxemgin ū neçar be an jî destgiredayî hîs bike. Dayik, xūşk ū brayê te an jî merovê din, ê kū tū li wan eminî an jî bawerî anî, hew karin alîkariyê bidin te ū te biparêzin, ji ber kū naxwazin mūdahale î malbata an jî zewaca bikin. Ew dibejin, kū mafê zilamê teye, kū tişta li gorî ramên wî rast bin bikar bîne. Yanî zilamê te kare bêyi te tūm biryaran bide.

Pir qîz hin bi hin bêdeng, dilxemgin ū depresiv dibin. Pir caran nexweş dibin ū ser ū hinavên/ūrên wan diêşin. Hinek ji wan pir xwarin dixwin an jî qahr naxwin an jî xwe bi xwe birîndar dikin. Hinek qîz heqa dilxemgîn dibin, kū xekujî wek çara dawî dibînin.